Σχετικά με την εικόνα.

eikona-axion-estin-protato-karyes

Eντός του Ι.Ν του Πρωτάτου

Η εικόνα της Υπεραγίας Θεοτόκου της επικαλουμένης «Άξιον Εστί» αγιογραφήθηκε  πιθανότατα στην Κωνσταντινούπολη, κατά το πρότυπο της Παναγίας Ελεούσας του Κύκκου της Κύπρου, η οποία είναι έργο του Ευαγγελιστή Λουκά.

Είναι αγιογραφημένη στα χρόνια της εικονομαχίας. Γενικά η όλη τεχνοτροπία της εικόνας είναι αυστηρά βυζαντινή και η όψη της επιβλητική, με γλυκειά σοβαρότητα, γνώρισμα πολλών παλαιών εικόνων. Κατά το έτος 1836 το μεγαλύτερο μέρος της εικόνας σκεπάσθηκε με λιθοστόλιστο αργυροχρυσωμένο κάλυμμα (υποκάμισο), θαυμαστής αγιορείτικης τέχνης, το οποίο φέρει στο εξωτερικό της περίβλημα τις σφραγίδες των είκοσι μονών. Είναι διαστάσεων 70,5×44 εκ., χωρίς την αργυρή θήκη που την περιβάλλει. Λόγω του χρόνου που πέρασε, η μορφή της Θεοτόκου είχε αλλοιωθεί, αλλά μετά την συντήρηση διατηρείται σε ικανοποιητική κατάσταση και διαβάζεται η επιγραφή «Μήτηρ Θεού Καρυώτισσα».

Το κύριο χαρακτηριστικό της είναι ότι η Υπέραγνη Μητέρα του Θεού κρατά τον Ιησού Χριστό (παιδί) στη δεξιά αγκαλιά της. Είναι ο τύπος της Θεοτόκου της δεξιοκρατούσας. Το αριστερό χέρι του Ιησού εισχωρεί κάτω από το μαφόριο και το κουκούλιο της Θεοτόκου, προς τον κόρφο και την καρδιά της. Αυτό δείχνει και την εξάρτηση της ανθρώπινης φύσεως του Χριστού από την τροφό Μητέρα Του. Ο Ιησούς Χριστός κρατά ειλητάριο στο δεξί χέρι Του που γράφει την προφητεία του προφήτη Ησαΐα: «Πνεύμα Κυρίου επ’ εμέ, ου είνεκεν έχρισέ με…» (Προφ. Ησαΐας 61: 1). Εικόνες όπως αυτή χρησιμοποιήθηκαν κατά των αιρετικών, για την εικονογραφική διακήρυξη και διατύπωση του ορθοδόξου δόγματος της Εκκλησίας μας περί της ενανθρωπήσεως του Θεού Λόγου.

Η λιτάνευση της εικόνας

litaneia-eikones-leipsana-kelliotes-kapsala

Τη Δευτέρα του Πάσχα οι Καρυές, το πολιτικό κέντρο του Αγίου Όρους, γίνεται ο τόπος λιτάνευσης της ιεράς εικόνος με εκπροσώπηση από κάθε αγιορείτικη μονή. Η έξοδός της από τον Ιερό Ναό του Πρωτάτου είναι ένα πολύ σημαντικό γεγονός όχι μόνο για τους κατοίκους των Καρυών αλλά και για ολόκληρη την Αθωνική πολιτεία.

litaneia02Τη Δευτέρα της Διακαινησίμου κάθε έτους, μετά από τη Θεία λειτουργία, στο Ναό του Πρωτάτου αρχίζει η λιτάνευση της εικόνας, η οποία διαρκεί γύρω στις 5 ώρες, με τη διαδρομή να καθορίζεται από λεπτομερές τυπικό του 1508. Η λιτανεία δεν εμπεριέχει τίποτε το κοσμικό και χαρακτηρίζεται από τη βαθειά κατάνυξη και τη σεμνή ιεροπρέπεια των παρευρισκομένων. Παρίσταται προσκεκλημένος Δεσπότης, οι αντιπρόσωποι των Αγιορείτικων μονών, ιερείς και λαϊκοί προσκυνητές, οι οποίοι υποβαστάζουν διαδοχικά την εικόνα. Σε κάθε στάση διαβάζεται το σχετικό Ευαγγέλιο και ψάλλεται το τροπάριο του Αγίου, στο όνομα του οποίου τιμάται το κελλί. Αυγό, τυρί, ψωμί και κρασί είναι τα κεράσματα που προσφέρονται. Η λιτανεία καταλήγει στην Ιερά Επιστασία, με τις τελευταίες δεήσεις υπέρ υγείας του Πρωτεπιστάτου, και στη συνέχεια γίνεται η απόλυση εντός του ιερού ναού του Πρωτάτου.

Στο βίο του Γέροντα Παΐσιου από τον ιερομόναχο Ισαάκ, διαβάζουμε το εξής θαύμα που διηγήθηκε ο ίδιος ο Γέροντας: «Τη Δευτέρα της Διακαινησίμου καθόμουν στο αρχονταρίκι και έλεγα την ευχή. Ξαφνικά αισθάνθηκα μια ευωδία, άλλο πράγμα! Βγήκα στο διάδρομο να δω από πού προέρχεται, πήγα στην Εκκλησία, τίποτα. Βγήκα έξω στην αυλή. Η ευωδία ήταν πολύ πιο έντονη. Ακούστηκε να χτυπά το τάλαντο. Κοίταξα και είδα να κατεβαίνει προς τα κάτω η λιτανεία, και κατάλαβα ότι προέρχεται από την εικόνα της Παναγίας».

Αυτή την ημέρα γίνεται η λιτανεία της θαυματουργης εικόνας του «Άξιον Εστί». Κατεβαίνει πιο κάτω από το Κουτλουμούσι, ως το Κελλί των Αγίων Αποστόλων (Αλυπίου). Το Κελλί της «Παναγούδας» απέχει ένα χιλιόμετρο περίπου. Από αυτή την απόσταση η Παναγία έστειλε κατά κάποιο τρόπο τον χαιρετισμό της στον Γέροντα.

Η εικόνα του «Άξιον Εστίν», μεταφέρεται μόνο 5 φορές το χρόνο από το Ιερό Βήμα στον Κυρίως Ιερό Ναό και συγκεκριμένα τα Χριστούγεννα, την Ανάσταση, την Κυριακή των Αγιορειτών Πατέρων, στην Κοίμηση της Θεοτόκου και την 11η Ιουνίου, εορτή του θαύματος του «Άξιον Εστίν».

Απολυτίκιον.

Ήχος δ’. Ταχύ προκατάλαβε.

«Πατέρων αθροίσθητε, πάσα του Άθω πληθύς, πιστώς εορτάζοντες, σήμερον χαίροντες, καί φαιδρώς αλαλάζοντες, πάντες εν ευφροσύνη, του Θεού γάρ η Μήτηρ, νύν παρά του Αγγέλου, παραδόξως υμνείται διό ώς Θεοτόκον αεί ταύτην δοξάζομεν».

© Copyright belongs to the 
respective photographers.